Neden tanımadığımız insanların vefatından etkileniriz?


Hiç tanışmadığımız halka açık figürlerle duygusal bağlılığımıza “parasosyal ilişki” denir. Şahsen tanımayız belki ama hayatımıza kattıkları anlamdan, değerden dolayı onları “tanır” gibi hissederiz. Bu tanır gibi hissettiğimiz insanların kayıplarını da bazen zor karşılarız.


Parasosyal keder belki çevremizde, belki sosyal medya ağımızda “gülünç” karşılanabilir, hatta tepki dahi çekebilir. Konuya dair çok iğneleyici mesajlar, postlar okuyabilirsiniz. Ancak insanları bu durumlarından dolayı suçlamak haksızlık olur, çünkü bu tür kayıplar bazen ciddi anlamda hassasiyet yaratır.


Neden? Çünkü bu ünlüler kimi insanların hayatlarının bir parçası olmuş, ya da hayatlarının bir kısmıyla özdeşleşmiş, ya da onlar için önemli olan bir duyguyu/bir hali/bir durumu vurguluyor olabilir. Mesela ben Barış Manço’nun, Kemal Sunal’ın, Uğur Mumcu’nun vefat haberlerini öğrendiğimde ağladığımı hatırlıyorum. Barış Manço’yla birlikte çocukluğumun bir parçasının da onunla birlikte yitip gittiğini hissetmiştim. Koca bir jenerasyon onun programları ve müzikleriyle büyüdük neticede. Friends bittiğinde gözleri dolan arkadaşlarımı hatırlıyorum. Chandler ya da Joey’yi artık göremeyecek olmalarından etkilenmişlerdi – sanki kapı komşularıymış gibi...


Bu isimler bir şekilde bize hayatlarımızın değişik dönemlerinde ihtiyacımız olan bir duyguyu sağlamıştır; bir gülümseme, bir kahkaha, biraz gözyaşı, dile getiremediğimiz cümleler belki ve bir şekilde hayatımızın parçası ya da hayatımızda bir parça olmuşlardır.

Öncelikle şunu belirtmekte fayda var; yaşadığınız üzüntüden, kederden dolayı utanç duymanıza gerek yok. Duygudurumunuzu nasıl ne şekilde yaşamak isterseniz yaşamalısınız.


Ayrıca, bazen kamuya mal olmuş figürlerin vefatları, bireylere kendi aile üyelerinin ya da yakın arkadaşlarının kayıplarını hatırlatıyor, benzer duyguları tetikliyor olabilir. Burada akışa bırakmak, o duyguları sağaltmak açısından daha sağlıklıdır.


İnsanlar bazen duygularından dolayı utanç duyar, ya da kendilerine kızarlar. Aslında üzülmek, kötü hissetmek, ağlamak için hepimizin alana ve zamana ihtiyacı olur hayatında. Tüm bu duygular için yer açmak gerekir. Hayatınızda yer açmanız, zamanınızda yer açmanız...


Ayrıca anlam verdiğimiz birilerinin kaybı bize en nihayetinde şunu hatırlatır; kendi ölümlüğümüzü.


#kayıp #insan #psikoloji #eft #duygusalözgürleşmetekniği #duygusalözgürleşme